# ÖZET

Dokumacı M.D., Bazı Aile Hekimlerinin İnfluenza Aşısı Hakkında Bilgi, Tutum ve Uygulamaları, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Aşı Çalışmaları Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2022. Bu çalışma Türkiye'de bazı aile hekimlerinin influenza aşısı ile ilgili tutumlarını, bilgi ve uygulamalarını değerlendirmek, tutumların demografik özellikleri ile ilişkisini ve ayrıca aşı önerisi üzerine olan etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Tanılayıcı tipte epidemiyolojik bir araştırmadır. Araştırmaya Türkiye'nin farklı bölgelerinde birinci basamakta görev yapan ve gönüllülük esasıyla çalışmaya katılmayı kabul eden aile hekimleri dahil edilmiştir. Veri toplama formu internet üzerinden aile hekimlerine mail yolu ile ulaştırılmıştır. Form, sosyodemografik özellikleri, deneyim ve iş yükü, aşı ve aşı ile önlenebilir hastalıklar ile ilgili deneyimler, influenza aşılama davranışlarına yönelik sorulardan ve Türkiye'ye adapte edilmiş "Gripten Korunmaya Yönelik Sağlık İnanç Modeli Ölçeği (GKYSİMÖ)"nden oluşmaktadır. Veri toplama sürecinde 388 aile hekimine ulaşılmış, 377 aile hekimi analizlere dahil edilmiştir. %53'ü batı bölgesinden olmak üzere Türkiye 5 Bölge sınıflandırmasına göre tüm coğrafi bölgelerden katılım sağlanmıştır. Araştırma katılan aile hekimlerinin %57,1'i erkek ve yaş ortalaması 44,5±9,1'dir; %63,5'inin son beş yıl içinde aşı ile önlenebilir hastalığı öyküsü olan, %14,6'sının ise öyküsünde influenza ile ilişkili olabilecek ciddi rahatsızlık olan hastaları olmuştur. Araştırma katılan hekimlerin %41,5'i son 5 senedir grip aşısını düzenli olarak her sezon yaptırmıştır. Araştırma katılanların %42,7'si risk grubundaki hastalara influenza aşısını mutlaka önermekte ve isteksiz hastalarını ikna etmek için zaman ayırmaktadır. Son 5 yıldır düzenli olarak grip aşısı yapan aile hekimlerinin GKYSİMÖ tüm alt gruplarda ve genel ölçek puanında daha yüksek ve bu hekimler hastalara influenza aşısını daha güçlü önermektedir, ailelerindeki bireylerin de düzenli olarak grip aşısı olmasını sağlamaktadır. Hekimlerin bireysel tecrübeleri grip aşısı alma kararını ve gripten korunmaya yönelik sağlık inancını etkilemektedir. Aile hekimlerin grip aşısı alma davranışını bilgiden çok sağlık inançları etkilemektedir.

## Anahtar Kelimeler: İnfluenza aşılması, sağlık inanç modeli, aile hekimleri.
# ÖZET

Dokumacı M.D., Bazı Aile Hekimlerinin İnfluenza Aşısı Hakkında Bilgi, Tutum ve Uygulamaları, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Aşı Çalışmaları Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2022. Bu çalışma Türkiye'de bazı aile hekimlerinin influenza aşısı ile ilgili tutumlarını, bilgi ve uygulamalarını değerlendirmek, tutumların demografik özellikleri ile ilişkisini ve ayrıca aşı önerisi üzerine olan etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Tanılayıcı tipte epidemiyolojik bir araştırmadır. Araştırmaya Türkiye'nin farklı bölgelerinde birinci basamakta görev yapan ve gönüllülük esasıyla çalışmaya katılmayı kabul eden aile hekimleri dahil edilmiştir. Veri toplama formu internet üzerinden aile hekimlerine mail yolu ile ulaştırılmıştır. Form, sosyodemografik özellikleri, deneyim ve iş yükü, aşı ve aşı ile önlenebilir hastalıklar ile ilgili deneyimler, influenza aşılama davranışlarına yönelik sorulardan ve Türkiye'ye adapte edilmiş "Gripten Korunmaya Yönelik Sağlık İnanç Modeli Ölçeği (GKYSİMÖ)"nden oluşmaktadır. Veri toplama sürecinde 388 aile hekimine ulaşılmış, 377 aile hekimi analizlere dahil edilmiştir. %53'ü batı bölgesinden olmak üzere Türkiye 5 Bölge sınıflandırmasına göre tüm coğrafi bölgelerden katılım sağlanmıştır. Araştırma katılan aile hekimlerinin %57,1'i erkek ve yaş ortalaması 44,5±9,1'dir; %63,5'inin son beş yıl içinde aşı ile önlenebilir hastalığı öyküsü olan, %14,6'sının ise öyküsünde influenza ile ilişkili olabilecek ciddi rahatsızlık olan hastaları olmuştur. Araştırma katılan hekimlerin %41,5'i son 5 senedir grip aşısını düzenli olarak her sezon yaptırmıştır. Araştırma katılanların %42,7'si risk grubundaki hastalara influenza aşısını mutlaka önermekte ve isteksiz hastalarını ikna etmek için zaman ayırmaktadır. Son 5 yıldır düzenli olarak grip aşısı yapan aile hekimlerinin GKYSİMÖ tüm alt gruplarda ve genel ölçek puanında daha yüksek ve bu hekimler hastalara influenza aşısını daha güçlü önermektedir, ailelerindeki bireylerin de düzenli olarak grip aşısı olmasını sağlamaktadır. Hekimlerin bireysel tecrübeleri grip aşısı alma kararını ve gripten korunmaya yönelik sağlık inancını etkilemektedir. Aile hekimlerin grip aşısı alma davranışını bilgiden çok sağlık inançları etkilemektedir.

## Anahtar Kelimeler: İnfluenza aşılması, sağlık inanç modeli, aile hekimleri.