ve daha eski sağlık sektörü çalışanlarını güçlü bir şekilde etkilemektedir. İlerleyen yaşla birlikte, uyumlu veya dirençli olanlar böyle kalmaya devam etmektedir. Bu durum sağlık çalışanlarının sağlık mesleğine ilk katıldıkları zamandan başlayarak daha genç yaşta aşılması gerektiğini göstermektedir (86).

İnanış ve davranışların yanında politik liderlerin aşılanmayı reddetmesi, basında çıkan olumsuz haberler gibi çevresel faktörler ve aşıya ulaşamama veya aşı olmayı unutma gibi faktörler de sağlık çalışanı aşılaması önündeki diğer bariyerlerdir (79). Dünya Sağlık Örgütü aşılama oranlarını arttırmak için toplumun değişen özellikleri dikkate alınarak her bir spesifik popülasyon için aşılamanın önündeki engelleri anlamak ve buna yönelik çözüm önerileri geliştirmek için “Uyarlanabilir Bağışıklama Programı”nı önermektedir. Bu kılavuzdan yola çıkarak sağlık çalışanları da bağışıklamadaki rolleri ve ihtiyaçları doğrultusunda sınıflandırılarak her grubun ihtiyacına yönelik yol haritası belirlenebilir (87).

### 3.12. Aile Hekimlerinin Aşlama Hizmetlerindeki Rolü

Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği'nde bağışıklama hizmetlerinin aile hekimi tarafından yürütüleceği belirlenmiştir (13). Genişletilmiş Bağışıklama Programı kapsamında çocuklara ve gebelere yapılması gereken aşılar için negatif performans sistemi tanımlanmıştır. Bu programda yer alan, belirlenen sürelerde yapılmayan ve yapılama gereçesi aşı yönetimi tarafından kabul edilmeyen her aşı için ilgili aile hekimi ve aile ağılı elemanına para cezası verilir, birikimi ile sözleşmeyi iptale dayanak olabilecek ceza puanı yazılır. Aşıları soğuk zincire uygun saklamak ve kullanmak sorumluluğu yerine getirilmediğinde aynı cezalandırma süreci tanımlanmıştır. Erişkin dönemde uygulanacak tetanoz difteri, 65 yaş ve üzeri ile risk gruplarına uygulanacak influenza ve pnömokok aşıları da aile hekimliğinin sorumluluğundadır ancak bu aşılar başvuruya dayalıdır ve negatif performans uygulanmaz (88). Türkiye'de erişkinlere sunulan bağışıklama hizmetleri Tablo 3.5'te özetlenmektedir.
ve daha eski sağlık sektörü çalışanlarını güçlü bir şekilde etkilemektedir. İlerleyen yaşla birlikte, uyumlu veya dirençli olanlar böyle kalmaya devam etmektedir. Bu durum sağlık çalışanlarının sağlık mesleğine ilk katıldıkları zamandan başlayarak daha genç yaşta aşılması gerektiğini göstermektedir (86).

İnanış ve davranışların yanında politik liderlerin aşılanmayı reddetmesi, basında çıkan olumsuz haberler gibi çevresel faktörler ve aşıya ulaşamama veya aşı olmayı unutma gibi faktörler de sağlık çalışanı aşılaması önündeki diğer bariyerlerdir (79). Dünya Sağlık Örgütü aşılama oranlarını arttırmak için toplumun değişen özellikleri dikkate alınarak her bir spesifik popülasyon için aşılamanın önündeki engelleri anlamak ve buna yönelik çözüm önerileri geliştirmek için “Uyarlanabilir Bağışıklama Programı”nı önermektedir. Bu kılavuzdan yola çıkarak sağlık çalışanları da bağışıklamadaki rolleri ve ihtiyaçları doğrultusunda sınıflandırılarak her grubun ihtiyacına yönelik yol haritası belirlenebilir (87).

### 3.12. Aile Hekimlerinin Aşlama Hizmetlerindeki Rolü

Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği'nde bağışıklama hizmetlerinin aile hekimi tarafından yürütüleceği belirlenmiştir (13). Genişletilmiş Bağışıklama Programı kapsamında çocuklara ve gebelere yapılması gereken aşılar için negatif performans sistemi tanımlanmıştır. Bu programda yer alan, belirlenen sürelerde yapılmayan ve yapılama gereçesi aşı yönetimi tarafından kabul edilmeyen her aşı için ilgili aile hekimi ve aile ağılı elemanına para cezası verilir, birikimi ile sözleşmeyi iptale dayanak olabilecek ceza puanı yazılır. Aşıları soğuk zincire uygun saklamak ve kullanmak sorumluluğu yerine getirilmediğinde aynı cezalandırma süreci tanımlanmıştır. Erişkin dönemde uygulanacak tetanoz difteri, 65 yaş ve üzeri ile risk gruplarına uygulanacak influenza ve pnömokok aşıları da aile hekimliğinin sorumluluğundadır ancak bu aşılar başvuruya dayalıdır ve negatif performans uygulanmaz (88). Türkiye'de erişkinlere sunulan bağışıklama hizmetleri Tablo 3.5'te özetlenmektedir.