Influenza A ve influenza B virüslerinin klinik influenzanın etiyolojik ajanları olarak tanımlanmasından kısa süre sonra influenzaya karşı aşı geliştirme çabaları başlamıştır. İlk ticari aşı, Amerika Birleşik Devletleri'nde 1945 yılında onaylanmıştır (23). Günümüzde influenza aşıları temelde inaktif (IIV) ve canlı-atenüe (LAIV) olmak üzere iki ana gruptan oluşmaktadır (23, 53, 55). İnaktif influenza aşıları üretim tekniğine göre yumurta temelli aşılar, hücre temelli aşılar ve rekombinant HA aşılarından oluşmaktadır. Aşağıdaki tabloda bu gruplara ait bilgiler özetlenmektedir (53).

### Tablo 3.3. Üretim tekniğine göre influenza aşı türleri

| Aşı Türü                     | Açıklama                                                                                                                                                                                                 |
|------------------------------|----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|
| Yumurta Temelli Influenza Aşıları | Ruhsatlı influenza aşılarının çoğu bu yöntemle üretilmektedir. Yumurta tedariğine ve aşı için aday virüs üretimi ihtiyacı vardır. Üretim, 5-8 ay sürebilir ve antijenisitedeki değişimlere yatkınlık vardır. Ayrıca, yumurta alerjisi olan kişilerde sağlık riski oluşturabilir. |
| Hücre Temelli Influenza Aşıları | Yumurta tedariğine olan ihtiyacı ortadan kaldırmak ve yumurta temelli üretimde virüste potansiyel olarak meydana gelebilecek değişimleri önlemesi önemli avantajlardır. Bununla beraber hala aşı için aday virüs üretimi ihtiyacı vardır ve kontaminasyon riski taşır. |
| Rekombinant Influenza Aşıları   | Geleneksel teknolojilerle üretilen aşılardan daha hızlı üretilabilir. Bu aşılarında aşı için aday virüs üretilmesine ihtiyacı yoktur. Aşı için büyük miktarlarda aktif bileşen üretmek üzere Virüs dizisinden yapılmış küçük bir DNA parçası alınır ve bir ekspresyon sistemi olarak kullanılan hücreye yerleştirilerek sentetik olarak üretilirler. |

Hemaglutinin, inaktif influenza aşılarında ana immünojendir. Rekombinant influenza aşılarında ise tek immünojendir. İnaktif influenza aşıları, üretim yöntemine
Influenza A ve influenza B virüslerinin klinik influenzanın etiyolojik ajanları olarak tanımlanmasından kısa süre sonra influenzaya karşı aşı geliştirme çabaları başlamıştır. İlk ticari aşı, Amerika Birleşik Devletleri'nde 1945 yılında onaylanmıştır (23). Günümüzde influenza aşıları temelde inaktif (IIV) ve canlı-atenüe (LAIV) olmak üzere iki ana gruptan oluşmaktadır (23, 53, 55). İnaktif influenza aşıları üretim tekniğine göre yumurta temelli aşılar, hücre temelli aşılar ve rekombinant HA aşılarından oluşmaktadır. Aşağıdaki tabloda bu gruplara ait bilgiler özetlenmektedir (53).

### Tablo 3.3. Üretim tekniğine göre influenza aşı türleri

| Aşı Türü                     | Açıklama                                                                                                                                                                                                 |
|------------------------------|----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|
| Yumurta Temelli Influenza Aşıları | Ruhsatlı influenza aşılarının çoğu bu yöntemle üretilmektedir. Yumurta tedariğine ve aşı için aday virüs üretimi ihtiyacı vardır. Üretim, 5-8 ay sürebilir ve antijenisitedeki değişimlere yatkınlık vardır. Ayrıca, yumurta alerjisi olan kişilerde sağlık riski oluşturabilir. |
| Hücre Temelli Influenza Aşıları | Yumurta tedariğine olan ihtiyacı ortadan kaldırmak ve yumurta temelli üretimde virüste potansiyel olarak meydana gelebilecek değişimleri önlemesi önemli avantajlardır. Bununla beraber hala aşı için aday virüs üretimi ihtiyacı vardır ve kontaminasyon riski taşır. |
| Rekombinant Influenza Aşıları   | Geleneksel teknolojilerle üretilen aşılardan daha hızlı üretilabilir. Bu aşılarında aşı için aday virüs üretilmesine ihtiyacı yoktur. Aşı için büyük miktarlarda aktif bileşen üretmek üzere Virüs dizisinden yapılmış küçük bir DNA parçası alınır ve bir ekspresyon sistemi olarak kullanılan hücreye yerleştirilerek sentetik olarak üretilirler. |

Hemaglutinin, inaktif influenza aşılarında ana immünojendir. Rekombinant influenza aşılarında ise tek immünojendir. İnaktif influenza aşıları, üretim yöntemine