```markdown
etkisinin araştırıldığı bir araştırmada hasta davranışı pozitif olduğunda eğer hekim önerirse aşılanma oranı %7'de kalırken eğer hekim önerirse bu oranın %84'e çıkıyor, hasta davranışı negatif olduğunda dahi hekim önerisi ile aşılama oranının %64'e yükseldiği gösterilmiş ve influenza aşılama durumuyla ilişkilendirilebilecek faktörlerden en önemlisinin bir sağlık çalışanı tarafından yapılan aşılama tavsiyesi olduğu bildirilmiştir (73).

Birçok ülke, genel nüfusun yanı sıra sağlık çalışanlarının aşılanmasını da desteklerken, öneriler ülkeden ülkeye farklılık göstermektedir. Ayrıca, aşı kapsamlı ülkeler ve hastalıklar için büyük ölçüde değişmektedir. Aşıların zorunlu ve zorunlu olmayan stratejileri devam eden araştırma ve tartışmalara konu olmaktadır. Kapsamlı artırmak ve sağlık iş gücünü bulaşıcı hastalıklara karşı etkili bir bariyere dönüştürmek için en uygun yaklaşımlar halen tartışılmaktadır (65).

Aşılama ile ilgili kurallar ve standartlar yayınlayan birçok kuruluş, sağlık çalışanlarının aşılanmasını belirli kategoriler altında değerlendirmektedir. Amerika Birleşik Devletleri'nde İmmünizasyon Uygulamaları Danışma Komitesi (ACIP), Dünya Sağlık Örgütü sağlık çalışanı aşılaması ile ilgili kılavuzları mevcuttur (74, 75). Türkiye'de daha önce, özellikle sağlık çalışanları için yayınlanmış herhangi bir aşı tavsiyesi bulunmamakla birlikte, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanlık Derneği'nin liderliğinde 8 farklı uzmanlık derneğinin ortak olarak hazırladığı "Yetişkinler için Ulusal Bağışıklama Kılavuzu"nda sağlık çalışanları için özel bir kategori bulunmaktadır. Bu kılavuza göre Türkiye'de Hepatit B, grip, kızamık, kabakulak, kızamıkçı, su çiçeği, difteri, tetanoz ve boğmaca, tüm sağlık çalışanları için önerilen aşılar vardır. Pnömokok, zoster, meningokok, Hib ve HPV diğer risk faktörleri de olan sağlık çalışanları için önerilmektedir (61).

Türkiye'de sağlık çalışanları için zorunlu bir aşı yoktur (61). Avrupa'da ise sağlık çalışanı aşılama politikaları uygulama çerçevesi (zorunlu veya öneri) ve hedef sağlık çalışanı grupları açısından ülkeler arasında önemli farklılıklar bulunmaktadır (76).
```
etkisinin araştırıldığı bir araştırmada hasta davranışı pozitif olduğunda eğer hekim önerirse aşılanma oranı %7'de kalırken eğer hekim önerirse bu oranın %84'e çıkıyor, hasta davranışı negatif olduğunda dahi hekim önerisi ile aşılama oranının %64'e yükseldiği gösterilmiş ve influenza aşılama durumuyla ilişkilendirilebilecek faktörlerden en önemlisinin bir sağlık çalışanı tarafından yapılan aşılama tavsiyesi olduğu bildirilmiştir (73).

Birçok ülke, genel nüfusun yanı sıra sağlık çalışanlarının aşılanmasını da desteklerken, öneriler ülkeden ülkeye farklılık göstermektedir. Ayrıca, aşı kapsamlı ülkeler ve hastalıklar için büyük ölçüde değişmektedir. Aşıların zorunlu ve zorunlu olmayan stratejileri devam eden araştırma ve tartışmalara konu olmaktadır. Kapsamlı artırmak ve sağlık iş gücünü bulaşıcı hastalıklara karşı etkili bir bariyere dönüştürmek için en uygun yaklaşımlar halen tartışılmaktadır (65).

Aşılama ile ilgili kurallar ve standartlar yayınlayan birçok kuruluş, sağlık çalışanlarının aşılanmasını belirli kategoriler altında değerlendirmektedir. Amerika Birleşik Devletleri'nde İmmünizasyon Uygulamaları Danışma Komitesi (ACIP), Dünya Sağlık Örgütü sağlık çalışanı aşılaması ile ilgili kılavuzları mevcuttur (74, 75). Türkiye'de daha önce, özellikle sağlık çalışanları için yayınlanmış herhangi bir aşı tavsiyesi bulunmamakla birlikte, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanlık Derneği'nin liderliğinde 8 farklı uzmanlık derneğinin ortak olarak hazırladığı "Yetişkinler için Ulusal Bağışıklama Kılavuzu"nda sağlık çalışanları için özel bir kategori bulunmaktadır. Bu kılavuza göre Türkiye'de Hepatit B, grip, kızamık, kabakulak, kızamıkçı, su çiçeği, difteri, tetanoz ve boğmaca, tüm sağlık çalışanları için önerilen aşılar vardır. Pnömokok, zoster, meningokok, Hib ve HPV diğer risk faktörleri de olan sağlık çalışanları için önerilmektedir (61).

Türkiye'de sağlık çalışanları için zorunlu bir aşı yoktur (61). Avrupa'da ise sağlık çalışanı aşılama politikaları uygulama çerçevesi (zorunlu veya öneri) ve hedef sağlık çalışanı grupları açısından ülkeler arasında önemli farklılıklar bulunmaktadır (76).